my first blog आणि नवीन लेखन

कामाच्या ठिकाणी महिलांचे लैंगिक शोषण थांबविण्यासाठी प्रयत्न (विशाखा गाईड लाईन्स) कामाच्या ठिकाणी होणार्‍या लैंगिक सतावणूकीस प्रतिबंध करण्यासाठी 1992 चा रिट विनंती अर्ज (सीआरएल) क्र.666-70/92 मध्ये दिनांक 13 ऑगस्ट, 1997 रोजी मा.सर्वोच्च न्यायालयाने दिलेला निर्णय “विशाखा जजमेंट” या नावाने सुपरिचित आहे. जोपर्यंत महिला कर्मचार्‍यांच्या लैंगिक शोषणाबाबत केंद्र शासन आवश्यक असा कायदा पारित करीत नाही तोपर्यंत ही मार्गदर्शक तत्वेच कायदा समजून मालकांवर आणि शासनांवर बंधनकारक राहतील, असेही न्यायनिर्णयात स्पष्ट करण्यात आले आहे. केंद्र शासनाने अद्यापि लैंगिक शोषणासंदर्भातील विधेयक 2007 अंतिमरित्या पारित केलेले नाही. लैगिक छळवादामध्ये खालील बाबीचा समावेश होतो :- अ) शारिरीक संपर्क आणि कामोद्द्‌ीपिक प्रणयचेष्टा ब) लैगिक सौख्याची मागणी अथवा विनंती क) लैगिक वासनेने प्रेरित वाटतील शेरे ड) कोणत्याही स्वरुपातील संभोग वर्णन / संभोग दर्शन / अश्लील सहित्यांचे प्रदर्शन इ) कोणतेही अन्य अशोभनीय शारिरीक शारिरिक तोंडी अथवा सांकेतिक आचारण मा.सर्वोच्च न्यायालयाने दिलेल्या न्यायनिर्णयातील मार्गदर्शक त...

श्रीमती लीना मेहेंदळे ह्या एक कुशल प्रशासक, जागरूक विचारवंत आणि हिंदी व मराठी भाषेतील सिध्दहस्त लेखिका म्हणून ओळखल्या जातात. त्यांचे लेखनाचे विविध विषय आहेत राष्ट्र चिंतन, प्रशासन, समाज, बाल साहित्य, स्त्री-विचार, निसर्ग, ऊर्जा, विज्ञान आणि आयुर्वेद. आधुनिक भारतीय लेखकांच्या यादीत त्यांचे लेखन एक विशेष स्थानाचे मानले जाईल. महाराष्ट्रात जन्मलेल्या पण बिहारमध्ये शिकलेल्या व मोठ्या झालेल्या श्रीमती मेहेंदळे यांना संस्कृत तथा अन्य कित्येक भारतीय भाषांचे ज्ञान आहे. त्या एक उत्तम वाचक आहेत सोबत भाषांतर कलेतही त्यांचा विशेष हातखंडा आहे. त्यामुळे भाषांतरामधे त्यांनी फार मोठे योगदान दिलेले आहे. मेहेंदळे यांनी आजपर्यंत चारशेपेक्षाही अधिक समाज प्रबोधनावर लेख लिहिलेले आहेत. त्या एक उत्तम वक्ता असून जनसामान्यांपुढे वेळोवेळी प्रशासन संदर्भात त्यांनी शंभरपेक्षाही अधिक भाषण दिलेली आहेत. मराठी वृत्तपत्रात लोकसत्ता, महाराष्ट्र टाइम्स, सकाळ, गांवकरी व हिंदी वृत्तपत्रात नभाटा, जनसत्ता, हिंन्दुस्तान, महानगर, प्रभात खबर, देशबन्धु आणि मासिक पत्रिकांमध्ये अंतर्नाद साप्ताहिक सकाळ, कथादेश, इंद्रप्रस्...

It was the year 1989. I was doing my M.Sc. course in England under Colombo Plan - a special course, for which the participants were mostly the Administrative Officers of various countries. The course itself was on Project Planning and National Development Plan. The participants from Asia, especially India, Pakistan, Bangla Desh, Sri Lanka naturally had many things in common. Outside the class room, there were frequent get-together, picnics and also serious meetings to discuss different problems of our respective countries and compare the situations across the border. Many participants were with their families and some had their community links too. Topics discussed were 1) Emphasis on good administration : i) IAS : generalistic v/s specialists. ii) Transparency iii) Public demand. iv) A receptacle for good suggestions. v) Can it adapt quickly for special cases.? vi) Does it create convenience to public 2) Educational programmes : i) Broadcast : Call it children's chunk. ii) Kee...

सामाजिक सरोकारों से संबंधित मेरे हिन्दी लेखोंका तीसरा संग्रह "मेरी प्रांतसाहबी" का लोकार्पण 14 सितम्बर हिन्दी दिवस के अवसर पर संपन्न हुआ। पहले दो संग्रह थे जनता की राय और है कोई वकील लोकतंत्रका। लोकार्पण कार्यक्रम का अतापता -- Monday, 14 th sep, evening 5.00 at Hindustani Prachar Sabha, Mahatma Gandhi Memorial Building, 7, Netaji Subhash Road, Mumbai. In the Hindi Diwas Samaroh arranged by Maharashtra Rajya Hindi Sahitya Academy. प्रकाशक -- संकेत प्रकाशन, 5 उपेन्द्रनाथ अश्क मार्ग, (पुराना खुसरो बाग रोड) इलाहाबाद फोन 09450632885 प्रस्तावना -- ललित सुरजन, रायपुर फोन 09827141800 अनुक्रम मेरी प्रांतसाहबी -- नया ज्ञानोदय दिल्ली, पेपर लीक का जबाब है कौन करेगा ये वादा व्यवस्था की एक और विफलता इस ढीली दण्ड प्रक्रिया को बदलिये हिन्दी भाषा और मैं संगणक और हिन्दी -- जरूरत है मूलतत्व तक जाने की गो. नी. दाण्डेकर मथना -- एक सागर को डॉ. राज बुद्धिराजा भगवद्गीताप्रणीत बुद्धियोग तेलगी के दायरे में इस चुनाव में मैं बेजुबान विभिन्न राज्यों में महिला विरोधी अपराधों का विश्लेषण राजस्थान -- क्या...

लोकशाही -- LOKSHAHI A book titled "Democracy -- 80 Questions and Answers" by David Betham and Kevin Boyle is a student-friendly, support-reading book, published by UNESCO. Its printing rights for Indian Languages are with National book Trust. I translated it for NBT in marathi. Click here for more info on authors. Here is a glimpse of its contents. Chapter I खण्ड १ Basic concepts & priniciples लोकशाहीतील मूळ संकल्पना 1 What is Democracy? लोकशाही म्हणजे काय? 2 Why should we value democracy? आपण लोकशाहीला इतके महत्व का द्यावे? 3 Where did the idea of democracy come from ? लोकशाहीची संकल्पना कुठून आली? 4 Can a representative system be really democracy? प्रातिनिधिक लोकशाही खरी लोकशाही असते का? 5 What role do political parties play in a democracy? लोकशाहीत राजकीय पक्ष काय भूमिका बजावतात? 6 Why are the media important to democracy? लोकशाहीत प्रसारमाध्यमे महत्वाची कां असतात? 7 Why are representative democracies called liberal democracy? प्रातिनिधीक लोकशाहीला लिबरल लोकशाही कां म...

Dr. Baliram Sadashiv Agnihotri was born in Dharangaon, District Jalgaon(Maharashtra) in 1916. He studied at P.R. High School, Dharangaon, H.P.T. College, Nasik (undergraduate studies ), S.P. College, Pune (M.A. in Sanskrit ) and again HPT, Nasik (M.A. in Philosophy). He took his Doctorate in 1948 from Bombay University on "Investigations of Yoga and its implication found in Vedic Literature", under Prof. Velankar of Wilson College. He started his teaching career from Kaivalyadham Yoga Institute as a teacher of Yoga, while the Institute also provided him scholarship for his doctoral work. Thereafter, he did small stints as school teacher in Vyara (gujrat) and Khandwa (MP) and as Prof. in Hitkarini College, Jabalpur. Finally, he joined Bihar Education Services as Prof. and Research guide in Mithila Sanskrit Research Institute, Darbhanga. He guided many doctoral students for research. Married in 1949 to Miss Leela Namjoshi, he was already a pround father of three brilliant ...

विभिन्न भारतीय भाषाओं में आदान प्रदान की संभावनाएँ शब्दसृष्टि के लिये प्रा मनोहत को भेजा

हॉलण्ड का समाज दर्शन लेख साहित्य सृजन ??? संजीव दुबे को भेजा देशबन्घु --

भेकड कथा अंतर्नाद साठी पाठविली.

लीना मेहेन्दले का लेखन लीना मेहेंदळे जन्मतिथि ३१ जनवरी १९५० धरणगाँव (महाराष्ट्र) शिक्षा : एम्‌.एस्‌.सी. (भौतिकी), पटना विश्र्वविद्यालय एम्‌.एस्‌.सी. प्रोजेक्ट प्लानिंग, ब्रेडफोर्ड विश्र्वविद्यालय एल् एल् बी मुंबई विश्वविद्यालय मगध महिला कॉलेज, पटना में एक वर्ष फिजिक्स प्रवक्ता रहने के पश्चात्‌ सन्‌ १९७४ में भारतीय प्रशासनिक सेवा में प्रवेश और महाराष्ट्र में कार्यरत। महाराष्ट्र प्रशासन में कलेक्टर, कमिशनर, उद्योग विभाग, स्वास्थ्य विभाग आदि कई पदों पर कार्य किया। सांगली के जिलाधिकारी के पद से चलाया गया देवदासी आर्थिक पुनर्वास कार्यक्रम का देश-विदेश में काफी सराहा गया। केन्द्र सरकार में संयुक्त सचिव पद से स्वास्थ्य मंत्रालय, महिला आयोग तथा पेट्रोलियम कंजर्वेशन रिसर्च एसोसिएशन, में कार्यरत रहे। वर्तमान में महाराष्ट्र प्रशासन में अपर मुख्य सचिव सामान्य प्रशासन। श्रीमती लीना मेहेंदले एक कुशल प्रशासक, और सजग पाठक होने के साथ साथ हिंदी एवं मराठी की एक सिद्धहस्त लेखिका भी हैं। लेखन के विषय हैं प्रशासन, स्त्री विमर्ष, बाल साहित्य, विज्ञान, आयुर्वेद। भारतीय मिथकों का आधुनिक संदर्भ में विवेचन भी ...

मेरा बाल-साहित्य लेखन अणुविज्ञान – मराठी – स्कूल व कालेज के विद्यार्थियों के लिये आकाशवाणी सांगली से १८ प्रसारणोंकी मालिका – (१९८४) कथा हिन्दी – मराठी १) भीम ओर घटोत्कच २) चुलबुलेकी स्वतंत्रता ३) शेखचिल्लीकी गाय ४) फिर वर्षा आई ५) चंद्रसेनाका राज्याभिषेक ६) खिचडी खिचडी ७) ढपोर शंख ८) अंतरिक्ष यात्रा ९) हिरन की नाव १०) श्यामा घोडा, चैतू घोडा ११) तीन धूर्त मराठी कहानियाँ आकाशवाणी, मुंबई, पुणे, सांगली एवं दैनिक सकाळ, पुणे व नाशिक से – (१९८०-१९९६) हिन्दी कथाएँ दै.राष्ट्रीय सहारा-दिल्ली, देवपुत्र-इंदौर, नंदन-दिल्ली, स्नेह-भोपाल, बालपत्रिका-जयपुर, में प्रकाशित (१९९७-२०००) बालकथा-संग्रह – (प्रकाशित) १) मराठी – ये ये पावसा (१९९६) २) हिन्दी – फिर वर्षा आई (१९९९) 3 बालनाटिका – मराठी 1. ये ये पावसा – आकाशवाणी, सांगली के लिये लेखन, आयोजन व निर्देशन (१९८४) 2. गणित विषय माझ्या आवडीचा – आकाशवाणी, सांगली व पुणे के लिये लेखन, आयोजन व निर्देशन (१९८५) 3. कम्प्यूटरची गोष्ट – दैनिक तरुण भारत, पुणे (१९८६) सामाजिक –शैक्षणिक लोकशाही 80 प्रश्न व उत्तरे– मराठी (2002)-- नॅशनल बुक ट्रस्ट के लिये अंग्रेजी से अन...

My Translations 1) M --> H, Kusumagraj -- 108 poems, Publ. by name Anandlok by Alokparva Prakashan, Delhi From Vishakha -- 3 From Mahavriksha -- 17 From Kinara -- 4 From Muktayan -- 14 From Himresha -- 21 From Patheya -- 9 From Marwa -- 7 From Marathi Mati -- 6 From Vadalvel -- 9 From Chhandomay -- 16 Part, Sphuta -- 2 2) M --> H, Sane guruji -- Balsagar Bharat howo , Devputra, Indore 3) M --> H, G A Kulkarni -- 3 short stories, Grahan, Hisab, Vida, All published by Indraprastha-- Monthly magazine of Hindi Academy, Delhi Khaliphaka Nyay -- As a children srory by Nandan,(HT Publ.) Delhi and Devputra, Indore All incl- in my book Man Na Jane Manko publ. by Alokparva Prakashan Delhi 4) M --> H, Dr Arun Gadre of Pune -- His novel Fengadya by the name Ek Tha Fengadya -- published by Dyanpeeth Delhi 5) M --> H, Many short storie s All incl- in my book Man Na Jane Manko publ. by Alokparva Prakashan Delhi -- Nagnath Kottapalli --Ahastantarn...

विपश्यना – मला समजलेली --- लीना मेहेंदळे बघता बघता तिस-या सहस्रकाचे आणि एकविसाव्या शतकाचे पहिले दशकही संपत आले. या काळात वेगाने आलेले जागतिकीकरण, आर्थिक तेजी आणि आता आर्थिक मंदी आपण पाहिली. जगातील बहुतेक व्यवहार याच वाटेने पुढे जात राहणार आहेत. यामधे जीवनावरील आपली पकड हरवत आहे का असा प्रश्न पडतो. नुकताच माझ्या मोठ्या मुलाबरोबर मोटिव्हेशन च्या मुद्दावर संवाद चालू होता. अशा वेळी तो पटकन्‌ विद्यार्थ्याच्या भूमिकेत येतो - गंभीरपणे चर्चा ऐकतो आणि फारच मूलभूत प्रश्न विचारतो. मी विचारले - माणसाने स्वत:चे मोटिव्हेशन कसे करावे, इतरांचे कसे करावे, कसे टिकवावे याबद्दल खूप वाचायला मिळते. पण माणूस दुस-याला मोटिव्हेट का करतो किंवा का करू पाहतो याचा उहापोह कोणी करत नाही. मी केला आहे, पण मला बघायचं आहे की तू कांही कारणे सांगू शकशील कां ? यावर मिनिटभर विचार करून तो म्हणाला - नाही सांगू शकणार, कारण या प्रश्नाच्या उत्तराच्या आधी माणूस का जगतो या प्रश्नाचे उत्तर शोधले पाहिजे असे मला वाटते. मी म्हटले - ठीक आहे, त्याचे उत्तर सांग - तो म्हणाला - तेही मला नीट सांगता येणार नाही. पण ढोबळ मानाने असे म्हण...

चरखा-टकळीचे तत्वज्ञान (हे ही पहावे चरख्याचे तत्वज्ञान प्रत्यक्षांत आणता येईल कांय -- लोकसत्ता बुधवार 8 जुलै 2009 पुन्हा चरखा http://sites.google.com/site/leenameh/punha-charkha.pdf) काही दिवसापूर्वीची गोष्ट, एका विशिष्ट ध्यासामुळे मी ठरवलं की, आपण चरख्यावर सूत कातायला शिकायचं. ती सुरूवात झाली आणि एक वेगळचं तत्वज्ञान मनाला जाणवू लागलं. आता लक्षात आलं की, शेले विणताना कबीराला दोहे सुचत आणि जात्यावर बसून बहिणाबाईना ओव्या सुचत ते कसे. तसं पाहिल तर, चरखा हे दिसायला किती सोपं काम, चरख्याला एक टकळी असते आणि एक फिरवायची तबकडी. तबकडी गोल फिरवली की, टकळीवर दोरा फिरतो. त्याने दो-याला पीळ पडतो व त्याला मजबुती येते. दो-याच्या टोकाला पेळूचा कापूस गुंतवला आणी थोडासा ताण देऊन ओढल की, सूत निघत रहातं, तबकडी फिरवून या सुतावर हल्कासा पीळ देऊन पक्का करायचा आणि टकळीवर गुंडाळून घ्यायचा की पुन्हा पेळूतून नवीन धागा ओढायला आपण तयार. पण प्रत्यक्ष चरखा चालवायला बसल्यावर जाणवलं की हे काम दिसत तितकं सोप नाही. कापसातून जो धागा कातला जातो त्याच्या टोकाला भरपूर तंतू असतात. पेळूवर त्यांना ठेऊन टकळीने अग...

अजून खूप काही करायचं आहे... (मुलाखत -- दै. सकाळ, दि. 14.3.2009 शब्दांकन ः वैशाली चिटणीस vaishali chitnis धन्यवाद, वैशाली) ........................... लीना मेहेंदळे ........................... देशातलं प्रशासन बिघडत चाललंय असं त्यावेळी आम्हाला वाटे. प्रशासनात इतका भ्रष्टाचार आहे तर तिथं जाऊन तुम्ही काय करणार, असा प्रश्‍न विचारला जाई. आमचं उत्तर असे, की निदान एवढं तरी समाधान असेल की एक तरी अधिकारी भ्रष्ट नसेल. आजही आयएएस अधिका्-याची प्रतिमा देशाला धोरणं देणारा, देशाच्या प्रगतीची जबाबदारी पार पाडणारा, देशाच्या प्रगतीत ज्याचा वाटा आहे अशीच आहे. ---------------------------- माझे वडील बिहारमध्ये दरभंगा इथं संस्कृत आणि फिलॉसॉफीचे प्राध्यापक होते. त्यामुळे मी वाढले तिथं. महाराष्ट्रातले आयएएस अधिकारी तिथं आले, की त्यांचं हमखास वडिलांकडे येणं-जाणं असे. त्यामुळे आपणही प्रशासकीय सेवेत जावं, त्यासाठीची परीक्षा द्यावी, असं मला वाटायला लागलं. खरं तर माझा अगदी बेसिक इंटरेस्ट होता तो फिजिक्‍समध्ये. त्यातच एम.एस्सी. करून मी पीएच.डी.साठी रजिस्ट्रेशनही केलं होतं. शिवाय कॉलेजमधे शिकवतही होते. तो माझ...

इथे वाचा मुलाखत मुक्ता, पुणे च्या मार्च 2009 मासिकातील

दि 24 फेब्रुवरी 2009 रोजी जय महाराष्ट्र कार्यक्रमामधील मुलाखतीच्या अनुषंगाने सामान्य प्रशासन विभागाच्या प्रधान सचिव आणि महाराष्ट्र राज्य बालहक्क संरक्षण आयोगाच्या सदस्य सचिव लीना मेहेंदळे यांनी बालहक्क संरक्षण आयोगाचे कार्य कशा पद्घतीने राबविण्यात येणार आहे. याची माहिती महान्यूजला दिली ती अशी... बालहक्क संरक्षण म्हणजे नेमकं काय आणि बालहक्क संरक्षण आयोगाची स्थापना कधी करण्यात आली या प्रश्नावर बोलताना श्रीमती मेहेंदळे म्हणाल्या की, भारत देश हा 'यंग इंडिया' म्हणून ओळखला जातो. देशात 0 ते 20 या वयोगटातील 40 टक्के लोकसंख्या आहे. बालकांच्या एकूण लोकसंख्येचे हक्क अबाधित रहावे, त्यांच बालपण जपलं जावं, त्यांच्या प्रश्नांची तड लावावी यासाठी शासनाचा बालहक्क विभाग आहे. पण शासकीय चाकोरीतून प्रत्येक प्रश्नाची तड लागू शकत नाही. म्हणून केंद्राने बालहक्क संरक्षणासाठी कायदा केला. केंद्र स्तरावर बालहक्क संरक्षण आयोगाची स्थापना करण्यात आली. त्यातील मार्गदर्शक तत्त्वानुसार राज्यांनी देखील असा आयोग स्थापन केला. आयोगाच्या स्थापनेत पुढाकार घेणारे महाराष्ट्र हे अग्रगण्य राज्य आहे. 2007 मध्ये याविषयीची घ...

विद्या आणी धन कां आणी कसे -- एक मार्मिक सारग्रहण पहा या यू-ट्यूब लिंक वर - http://in.youtube.com/watch?v=YHgTvd6vgHg 2 सुभाषिते क्षणशः कणशश्चैव विद्यामर्थंच चिन्तयेत् । क्षणत्यागे कुतो विद्या कणत्यागे कुतो धनम् ।। अजरामरवत् प्राज्ञः विद्यामर्थंच चिन्तयेत् । गृहीत एव केशेषु मृत्युना धर्ममाचरेत् ।।

The following petetion is found on net, meant for Election Commission of India. It asks you to sign it so that our Voting Right which is a Fundamental Right, can be protected. To sign one has to klick on http://www.petitiononline.com/mod_perl/signed.cgi?fix_49_o&1 Time to revise the outdated Rule 49-O Ref Election Commission Press Note No.ECI/PN/35/2008 Dated: 5th December, 2008 To: The Chief Election Commissioner of India Sir, You are aware that Section 49-O of �The Conduct of Electoral Rules, 1961� reads as under : Sec. 49-O Elector deciding not to vote:-- ----- If an elector, after his electoral roll number has been duly entered in the register of voters in Form-17A and has put his signature or thumb impression hereon as required under sub-rule (1) of rule 49L, decided not to record his vote, a remark to this effect shall be made against the said entry in Form 17A by the presiding officer and the signature or thumb impression of the elector shall be obtained against such remark....

महाराष्ट्र की भक्ति परंपरा में विठ्ठल - लीना मेहेंदळे, भा.प्र.से. भक्ति व श्रध्दा मनुष्य जीवन में बडे सशक्त संबल का काम करते हैं| समाज को संभालने, चलाने और संपुष्ट करने में जिन सामूहिक या सांघिक गुणों का बडा उपयोग रहा है, भक्ति उनमे प्रमुख है | प्रेम, भक्ति, मैत्री, करुणा आदि कई छटाएँ हैं जो मनुष्य के निजी और सामाजिक जीवन को एक अलग ही रंग में रंग देते हैं | किसीने भगवान से पूछा कि तुम कहाँ रहते हो, तो उत्तर मिला - भक्तों के हृदय में रहता हूँ | उससे कहा - सिद्ब कर दिखाओ | तो भगवान ने हनुमान जी को प्रेरणा दी और हनुमान ने अपना हृदय चीर कर दिखा दिया कि वहाँ राम थे | महाभारत के समर प्रसंग में अर्जुन को विश्र्वरुप दिखाने के बाद भगवान ने कहा - इस तरह से मेरे रुप को देख पाना उनके लिये नही है जो केवल ज्ञानी हैं या तपस्वी हैं या दान पुण्य करने वाले हैं | तुम मेरे अनन्य भक्त हो, इसी अनन्य भक्ति के कारण मुझे तुम देख सकते हो | किंवदंती है कि महाराष्ट्र के पंढरपुर गांव में पुण्डलीक नामक एक युवक रहता था | वृध्द माँ-बाप बिमार हो गए अतएव उनकी सेवा कर रहा था और विपन्न अवस्था से चल रहा था | तो कृ...